Kasten Yaralama Suçu: Adli Rapor, Şikâyet, Uzlaştırma ve Nitelikli Haller
Kasten yaralama suçu, başkasının vücuduna acı verilmesi, sağlığının veya algılama yeteneğinin bozulması hâlinde gündeme gelir. Uygulamada bu suç çoğu zaman kavga, aile içi tartışma, işyeri anlaşmazlığı, trafik tartışması veya komşuluk uyuşmazlığı içinde ortaya çıkar. Ancak ceza hukuku bakımından önemli olan yalnızca tarafların kavga etmiş olması değil, yaralamanın ağırlığı, kullanılan araç, mağdurun sıfatı ve failin kastıdır.
Kasten yaralama dosyalarında adli rapor çok önemlidir; fakat tek başına her şeyi açıklamaz. Rapor yaralanmanın tıbbi sonucunu gösterir. Olayı kimin başlattığı, meşru savunma bulunup bulunmadığı, tarafların karşılıklı eylemleri, kullanılan eşyanın silah sayılıp sayılmayacağı ve haksız tahrik koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
TCK m. 86 kapsamında temel yaralama
TCK m. 86, kasten yaralama suçunun temel düzenlemesidir. Bir kişinin vücuduna acı verilmesi veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulması suçun temel unsurunu oluşturur. Yaralamanın kişi üzerindeki etkisi basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafifse TCK m. 86/2 gündeme gelir.
Basit tıbbi müdahale, tıbbi bir değerlendirmedir. Raporda yer alan bu ifade, dosyanın şikâyete tabi olup olmadığını ve ceza miktarını etkiler. Ancak raporda yalnızca “darp cebir izi” veya “BTM ile giderilebilir” yazması yeterli görülmemeli; olayın oluş şekli ve diğer delillerle bağlantısı incelenmelidir.
TCK m. 86/3 kapsamında nitelikli yaralama
TCK m. 86/3, kasten yaralama suçunun bazı nitelikli hallerini düzenler. Yaralamanın üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı; beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı; kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle; kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle veya silahla işlenmesi hâlinde ceza artırımı gündeme gelir.
Silahla yaralama değerlendirmesinde yalnızca ateşli silahlar değil, olayda kullanılan bıçak, sopa, taş, cam şişe veya benzeri eşyalar da somut olaya göre tartışılabilir. Ancak her eşya otomatik olarak silah kabul edilmez; kullanılış biçimi, yaralama kapasitesi ve olayın özellikleri incelenmelidir.
TCK m. 87: Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama
TCK m. 87, yaralama sonucunda daha ağır neticeler meydana gelmişse uygulanır. Duyulardan veya organlardan birinin işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşam tehlikesi, gebe kadının çocuğunun vaktinden önce doğması gibi haller ceza miktarını artırabilir. Daha ağır sonuçlarda organ işlevinin yitirilmesi, bitkisel hayata girme veya ölüm gibi durumlar ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle adli raporun kesin rapor olup olmadığı, geçici raporla yetinilip yetinilmediği, Adli Tıp değerlendirmesi gerekip gerekmediği ve yaralanmanın olayla nedensellik bağı taşıyıp taşımadığı kontrol edilmelidir.
Kasten yaralama şikâyete tabi midir?
Kasten yaralama suçunda şikâyete bağlılık, yaralamanın niteliğine göre değişir. TCK m. 86/2 kapsamında, yaralamanın kişi üzerindeki etkisi basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafifse soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikâyetine bağlıdır. Buna karşılık TCK m. 86/1 kapsamındaki temel yaralama ve TCK m. 86/3 kapsamındaki nitelikli haller kural olarak şikâyete bağlı değildir.
Bu ayrım uygulamada önemlidir. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi, yalnızca şikâyete bağlı dosyalarda doğrudan sonuç doğurur. Nitelikli yaralama veya daha ağır neticeli yaralama hallerinde vazgeçme her zaman davayı düşürmez.
Kasten yaralama uzlaştırmaya tabi midir?
CMK m. 253 kapsamında kasten yaralama suçunun bazı halleri uzlaştırmaya tabidir. TCK m. 86’nın üçüncü fıkrası hariç olmak üzere kasten yaralama ve TCK m. 88 kapsamındaki ihmali davranışla kasten yaralama uzlaştırma kapsamında değerlendirilir. Buna karşılık TCK m. 86/3 kapsamındaki nitelikli yaralama ve TCK m. 87 kapsamındaki ağır neticeli yaralama bakımından uzlaştırma uygulanıp uygulanmayacağı suç vasfına göre ayrıca incelenmelidir.
Bu nedenle yaralama dosyalarında raporun niteliği ve iddianamedeki sevk maddesi, uzlaştırma bakımından doğrudan belirleyicidir. Dosya uzlaştırmaya tabi olduğu hâlde uzlaştırma uygulanmadan dava açılmışsa bu husus kovuşturmada ileri sürülebilir.
Meşru savunma ve haksız tahrik
Kasten yaralama dosyalarında meşru savunma ve haksız tahrik sık gündeme gelir. Meşru savunmada haksız bir saldırı bulunmalı, savunma saldırıyı defetmek için zorunlu olmalı ve savunma ile saldırı arasında orantı bulunmalıdır. Haksız tahrikte ise mağdurdan kaynaklanan haksız bir fiilin fail üzerinde öfke veya elem yaratması ve suçun bu etki altında işlenmesi aranır.
Karşılıklı kavga dosyalarında kimin ilk saldırıyı başlattığı, saldırının devam edip etmediği, tarafların kullandığı araçlar, yaralanmaların ağırlığı ve olayın süresi önemlidir. Sadece “o bana saldırdı” demek yeterli değildir; bu iddia tanık, kamera, rapor veya olayın akışıyla desteklenmelidir.
Delil değerlendirmesi
Kasten yaralama dosyalarında adli rapor, kamera kaydı, tanık beyanları, olay yeri, tarafların önceki husumeti, mesajlaşmalar, sağlık kuruluşuna başvuru zamanı ve kolluk tutanakları birlikte incelenmelidir. Raporda yazan yaralanmanın olaydan önce mi sonra mı oluştuğu, olayla uyumlu olup olmadığı ve karşı tarafın da yaralanıp yaralanmadığı önemlidir.
Aile içi veya yakın ilişkili dosyalarda mağdur beyanı, önceki şikâyetler, uzaklaştırma kararları ve tarafların birlikte yaşam durumu da değerlendirilir. Trafik, komşuluk veya işyeri tartışmalarında ise olayın çıkış sebebi savunma açısından önem taşıyabilir.
Sonuç
Kasten yaralama suçu değerlendirilirken TCK m. 86/1, 86/2, 86/3 ve TCK m. 87 ayrımı doğru yapılmalıdır. Şikâyet ve uzlaştırma durumu, rapordaki yaralanma niteliğine ve suçun nitelikli hâl içerip içermediğine göre değişir. Bu dosyalarda savunma, yalnızca adli rapora değil; olayın başlangıcına, tarafların rollerine, meşru savunma ve haksız tahrik ihtimaline, delillerin bütününe dayanmalıdır.